Sorgun’da Geçirilen 3 Haftanın Sosyolojik, Ekonomik ve Kentleşme Gözlemi
1. Şehrin İnşaatlaşması: Betonlaşan Hız ve Değişen Kent Kimliği
Sorgun’da geçirdiğim üç hafta boyunca gözüme çarpan ilk ve en çarpıcı durum, mütevazı Anadolu ilçesinin dokusu, yerini hızla yükselen çok katlı beton bloklarana bırakıyor olması.
Bu hızlı inşaatlaşma şehre dışarıdan bakıldığında modern bir hava katıyor gibi görünse de, özünde ciddi bir kimlik kaybını beraberinde getiriyor. Eski mahalle kültürünün (not: eski adı Yenidoğan Mahallesi yeni adıyla Bedirbaba Mahallesi bu söylenenlerden hiç etkilenmemiş şöyle ki benim çocukluğumda neyse aynı duruyor sadece eskiden çamur olan yollara asfalt atılmış, çamursuz ama dokusu aynı hiç değişmemiş durumda. ), geniş bahçeli evlerin yerini alan bu yüksek binalar; komşuluk ilişkilerini dikey bir yalnızlığa hapsediyor. Yeşil alanların giderek daraldığı, sokakların beton griye teslim olduğu bu dönüşüm süreci, Sorgun’un tarihi ve sosyal dokusunu hızla aşındırmakta.
2. Geleceğin “Küçük Kırıkkale”si: Sanayileşme, Göç ve Büyüme Sanrısı
Şehirdeki hızlı büyüme ivmesi, akıllara kaçınılmaz olarak Kırıkkale’nin geçiş sürecini getiriyor. Ulaşım akslarının merkezinde yer alması, nüfus hareketliliği ve sanayileşme sinyalleri ile Sorgun, hızla “küçük bir Kırıkkale” olma yolunda ilerliyor. Aslında bu söz profesör bir hocamızın sözü.
Ancak bu hızlı kentleşme potansiyeli, beraberinde ciddi riskler de taşıyor. Planlı bir altyapı, çevre düzenlemesi ve sosyal donatı alanları inşa edilmeden yaşanan bu kontrolsüz büyüme, ileride trafik tıkanıklıkları, altyapı yetersizlikleri ve kimliksizleşmiş bir sanayi kenti profilini doğurabilir. Sorgun’un büyümesi sevindirici bir gelişme gibi görünse de, bu büyümenin niteliği ve gelecekte nasıl bir yaşam kalitesi sunacağı büyük bir soru işaretidir.
3. SORFEST
İlçenin gelenekselleşen festivali SORFEST, bu üç haftalık dilimin en hareketli günlerdi. Yeni nesil gençler mutlu ama kentin mutaasıp kesimi aynı düşüncede değil gibi geldi bana. Çevre il ve ilçelerden akın eden binlerce insan, Sorgun sokaklarında büyük bir yoğunluk ve insan sirkülasyonu yarattı.
Akşam saatlerinde artan trafik karmaşası ; diğer yanda ise esnafın zihnindeki o kritik soru: “Bu kalabalığın şehre ve bizim kasamıza gerçekten bir faydası var mı?” Festival süresince yaşanan hareketliliğin yerel esnafa katkı sağladığını umut ediyorum ama bana geçen geçici bir tüketim ve ciddi bir sosyal karmaşa yarattığı hissi ön plana çıkıyor.
4. Harman Dönemi ve Alın Teri: Biçerler, Yağmur ve TMO Kuyrukları
Sorgun’da yaz mevsimi demek, çiftçi için hayatın durması ve sadece toprağa kilitlenmesi demektir. Harman döneminin girmesiyle birlikte köylerde hummalı bir çalışma başladı; köylünün en büyük derdi zamanında biçerdöver bulabilmek ve ekini zayi etmeden biçtirmek oldu.
Bu yıl yağmurların bol ve zaman zaman berekete dönüşen yağışlı havası, diğer yandan nemli kalan sapların saman yapma sürecini zorlaştırdı. Bu arada bol yağışla birlikte saman üretimi de artıyor. İçerisinden geçtiğim hemen hemen her köyde saman yapan kişilerin hummalı çalışmalarını gördüm. Çiftçilerin biçer sırasını ve biran önce tarlalarını biçtirme telaşını izledim, sonra tarlalardan kaldırılan mahsulün Toprak Mahsulleri Ofisi’ne (TMO) götürülmesiyle birlikte çileli süreç başladı. Güneşin altında metrelerce uzayan traktör kuyrukları ben gelmeye yakında başlamıştı, tabi saatlerce bekleyen çiftçilerin tek bir ortak sorusu vardı: “Bunca mazot masrafının, dökülen alın terinin ve çekilen bu ezanın karşılığını gerçekten alabilecek miyiz?”
Sorgun’da geçirilen bu üç hafta; betonlaşan kent yapısı ile toprağına tutunmaya çalışan Anadolu insanının çabası arasındaki o derin ilişkiyi bir kez daha gözler önüne serdi.
SORGUN DÜŞÜNCE KULÜBÜ
Yasin Ağan
